29/5/2017: ART & FILM #07: JEF CORNELIS: DOCUMENTA

Documenta_5_Jef_Cornelis_BeuysIntroductie Hans Martens: De geschiedenis van Documenta (1955-2017)
+
Vertoning van  ‘Documenta 4’ & ‘Documenta 5’ (Jef Cornelis)

Vanaf 19u00

GRATIS TOEGANG!

—-

Filmhuis en Academie Mechelen presenteren een documentair tweeluik van de Belgische filmmaker Jef Cornelis.
De films worden ingeleid door Hans Martens, directeur Academie Mechelen, die een introductie geeft over de geschiedenis van de Documenta-tentoonstellingen (1955-2017).

‘Documenta 4′ (1968) en ‘Documenta 5′ (1972) werden gemaakt voor de toenmalige BRT. Beide films presenteren een uniek beeld van twee tentoonstellingen die bijzonder belangrijk waren voor de verdere ontwikkelingen in de hedendaagse kunst.
Ze tonen ons de kunstenaars en de tentoongestelde werken, laten ons kennis maken met de curatoren én met de discussies die gepaard gingen met de voorbereiding en de opening van de tentoonstellingen.logo-academie-1

Toen de Documenta 4 van start ging in 1968 was de kunstwereld verzeild in een authoriteitscrisis en zoals Roger Raveel het opmerkte, afgezakt tot “afgezaagde banaliteiten”.
Maar Arnold Bode, toenmalig artistiek directeur, zag de dingen anders in Kassel. Documenta 4 was in de greep van controverse en debat. De politisering van de maatschappij van het eind van de jaren zestig drukte zijn stempel op het gebeuren in Kassel – de openingstoespraken werden verstoord door menigten met rode vlaggen die slogans scandeerden.

Daarnaast was er op de Documenta 4 ook sprake van een intern generatieconflict en werd er een debat gevoerd over de broze relatie tussen het esthetisch oordeel en het democratisch streven naar een consensus.
Tijdens interviews met onder andere Sol Lewitt, Joseph Beuys, Harald Szeemann, Allen Jones, Christo, Martial Raysse en Robert Rauschenberg namen deze de rol op zich van de vermoorde onschuld en kozen ze de kant van het verbijsterde publiek. Een geval van sublieme ironie, want de dingen waren helemaal niet zo nieuw en onschuldig als ze leken.

Documenta_5_Jef_Cornelis_SzeemanDe Documenta 5 in 1972 had de geschiedenis in kunnen gaan als de eerste tentoonstelling die een voorbeeld was van een spektakelgebeuren.
Onder het toeziende oog van de Zwitser Harald Szeemann (foto) vond de kunst de weg terug naar het museum. De hoofdzaak leek het economisch, politiek en mediabelang van het gebeuren voor Kassel. Het was alsof de avant-garde voorgoed begraven was.

Het betekenispotentieel van de kunst was geïndividualiseerd en uitgeroepen tot een zaak van de kunstenaars enerzijds – voornamelijk kunstenaars die een individuele mythologie verkondigden – en de verantwoordelijkheid van de curator anderzijds. Kunstenaar-curator aan de ene kant en kunstenaar-zanger aan de andere: die constellatie zou de Documenta’s van de komende decennia bepalen.

Hoewel deze film de toenmalige trends in de kunst documenteert (zoals hyperrealisme, conceptuele kunst, kitsch, enz.), is hij niet louter een verslag over een historische gebeurtenis: de film is evengoed een mogelijke benadering van het fenomeen Documenta als dusdanig.

In zekere zin conceptualiseert Cornelis een bepaalde manier om zich het evenement toe te eigenen, waarbij hij omzeilt en in vraag stelt hoe tentoonstellingsmakers of kunstenaars hedendaagse kunst of een tentoonstelling definiëren.
Dat wordt mogelijk omdat Cornelis zijn eigen medium tot onderwerp maakt. Hij weigert gebruik te maken van de autoriteit die zijn medium hem biedt en stelt precies die autoriteit in vraag.

Op die manier laat hij het aan de toeschouwer zelf over om te oordelen. Commentaar blijft beperkt en wordt gerelativeerd, en aangevuld met begeleidende interviews. Cornelis slaagt er zo in om een invalshoek te bieden die niet vertroebeld wordt door mystificatie of mythomanie.

DOCUMENTA 4 
Regie: Jef Cornelis
B 1968,  53 min.
16mm overgebracht op video, zwart-wit
Nederlands, Engels, Frans en Duits gesproken, Engelse ondertitels

DOCUMENTA 5 
Regie: Jef Cornelis
B 1972, 53 min.
16mm overgebracht op video, kleur en zwart-wit
Nederlands, Engels, Frans en Duits gesproken, Engelse ondertitels

Wie nog meer Documenta wil, nodigen we graag uit op de vertoning van ‘Jan Hoet: Heilig Vuur’ op woensdag 14 juni (19u00)

De toegang tot deze beide Documenta-avonden wordt u gratis aangeboden door Academie Mechelen!

(Distributie en Bron: argos – centrum voor kunst en mediawww.argosarts.org)